Je weet hoe ver je met je 7-ijzer slaat. Maar die afstand geldt op een windstille, vlakke dag van 20 graden. Op de baan is het bijna nooit zo. Tegenwind, een green die hoger ligt of een koude ochtend: allemaal maken ze de slag langer dan de meters op het bordje. Met een paar vuistregels kom je een heel eind.
Wind: tegenwind kost meer dan meewind oplevert
Een veelgebruikte vuistregel: tel bij tegenwind ongeveer 1% op per mijl per uur wind, en trek bij meewind ongeveer 0,5% af. Omgerekend naar kilometers:
- Tegenwind: ongeveer 0,6% langer per km/u wind. Bij 20 km/u tegenwind speelt de slag zo'n 12% langer.
- Meewind: ongeveer 0,3% korter per km/u wind. Bij 20 km/u meewind speelt de slag zo'n 6% korter.
Tegenwind werkt dus ongeveer twee keer zo hard als meewind. Een hoge bal met veel spin, zoals met een wedge, heeft er nog meer last van dan een lage bal.
Zijwind
Zijwind duwt de bal opzij. Hoeveel hangt af van de windkracht, hoe lang de bal in de lucht is en hoe hoog hij gaat. Een vaste regel is daar lastig voor te geven. Mik bij zijwind de wind in, en houd er rekening mee dat je fout met de wind mee groter wordt.
Hoogteverschil: ongeveer een meter per meter
Ligt de green hoger dan waar je staat, dan speelt de slag langer. De vuistregel: tel ongeveer een meter op per meter hoogteverschil, en trek er een meter af per meter dat de green lager ligt. Nederland is vlak, maar op banen met heuvels en duinen kan het verschil oplopen tot 5 of 10 meter, en dan scheelt het al gauw een club.
Temperatuur: koude lucht is "dikker"
Koude lucht is dichter, dus de bal remt eerder af. Vuistregel: ongeveer 1,5% minder carry per 11 graden kouder dan 21 °C. Op een ochtend van 5 °C sla je dus zo'n 2% korter. Dat lijkt weinig, maar bij een slag van 150 meter is dat ruim 3 meter.
Rekenvoorbeeld: 150 meter naar de vlag
| Situatie | Speelt als | Verschil |
|---|---|---|
| Windstil, vlak, 21 °C | 150 m | – |
| 20 km/u tegenwind | ca. 168 m | +18 m, ruim een club meer |
| 20 km/u meewind | ca. 141 m | −9 m |
| Green 5 m hoger | ca. 155 m | +5 m |
| Green 5 m lager | ca. 145 m | −5 m |
| 5 °C | ca. 153 m | +3 m |
| 20 km/u tegen, 5 m hoger, 5 °C | ca. 176 m | +26 m, zo'n twee clubs meer |
De effecten tellen op. Juist als ze allemaal dezelfde kant op werken, kies je met alleen de meters op het bordje al gauw twee clubs te kort.
Waarom vuistregels niet genoeg zijn
Vuistregels zijn gemiddelden. In het echt hangt het effect af van je eigen balvlucht: een speler met een hoge, spinnende bal verliest meer in de wind dan iemand die laag slaat. En op de baan moet je ook nog weten hoe hard het waait, uit welke richting, en hoeveel hoger die green echt ligt. Dat schat je met het blote oog vaak verkeerd in.
Zo rekent CaddiQ het uit. Bij elke slag gebruikt CaddiQ:
- de actuele wind op je locatie, in kracht en richting, ten opzichte van de lijn van je slag;
- de hoogte van je bal en van het doel, uit een hoogtemodel van elke hole;
- de temperatuur en luchtdruk van dat moment;
- je eigen afstanden per club, die bijgesteld worden met de slagen die je echt slaat.
Daaruit volgen de club, het mikpunt en hoe ver je naast de vlag moet mikken om het gevaar uit te spelen. Je ziet het in één oogopslag op je telefoon. Probeer het gratis, of bekijk op welke banen het werkt.
Let op: in een qualifying of wedstrijd mag je geen hulpmiddel gebruiken dat hoogteverschil of wind meerekent (Regel 4.3). De vuistregels in je hoofd mag je natuurlijk altijd gebruiken.